سویا چیست و چرا در غذای سگ استفاده میشود؟
سویا نوعی حبوبات است که دانههای آن به دلیل داشتن پروتئین، چربی و ترکیبات گیاهی مختلف در صنایع غذایی انسان و حیوانات کاربرد دارند. این گیاه در تولید فرآوردههایی مانند توفو، شیر سویا، تمپه، آرد سویا، روغن سویا و پروتئین گیاهی بافتدار استفاده میشود.
در صنعت غذای حیوانات خانگی نیز سویا به شکلهای مختلفی به کار میرود. یکی از دلایل استفاده از آن، تأمین بخشی از پروتئین مورد نیاز فرمولاسیون غذا است. علاوه بر این، سویا میتواند به بهبود بافت، ترکیب مواد اولیه و ویژگیهای فیزیکی بعضی محصولات کمک کند.
مهمترین فرآوردههای سویا که ممکن است در غذای سگ مشاهده کنید عبارتاند از:
-
کنجاله سویا (Soybean Meal): مادهای حاصل از فرآوری دانه سویا که پس از استخراج بخش زیادی از روغن باقی میماند و بهعنوان منبع پروتئین استفاده میشود.
-
پروتئین سویا (Soy Protein): پروتئین استخراجشده از دانه سویا که در فرمولاسیون غذاهای حیوانات کاربرد دارد.
-
پروتئین سویای ایزوله (Soy Protein Isolate): نوعی پروتئین تغلیظشده که بخش زیادی از چربی و کربوهیدرات آن جدا شده است.
-
آرد سویا (Soy Flour): محصول آسیابشده دانه سویا که میتواند در ترکیبات غذایی استفاده شود.
-
لسیتین سویا (Soy Lecithin): مادهای که بیشتر نقش امولسیفایر یا کمککننده به ترکیب یکنواخت مواد را دارد.
البته وجود این ترکیبات در غذای سگ بهتنهایی نشاندهنده کیفیت بالا یا پایین محصول نیست. برای ارزیابی غذا باید فرمولاسیون کلی، قابلیت هضم، کیفیت مواد اولیه و کامل و متعادل بودن جیره را در نظر گرفت.

سویا برای سگ
ارزش غذایی سویا برای سگ چیست؟
یکی از دلایل اصلی استفاده از سویا در غذای حیوانات، ترکیب پروتئینی آن است. سویا در مقایسه با بسیاری از منابع گیاهی دیگر، مقدار قابلتوجهی پروتئین دارد و حاوی تعدادی از اسیدهای آمینه مورد نیاز بدن سگ است.
بااینحال، ارزش تغذیهای یک ماده اولیه را نباید فقط بر اساس میزان پروتئین آن ارزیابی کرد.
۱. پروتئین گیاهی و اسیدهای آمینه
پروتئین برای حفظ عضلات، ترمیم بافتها، ساخت آنزیمها و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی سگ ضروری است.
پروتئین سویا میتواند بخشی از اسیدهای آمینه مورد نیاز سگ را تأمین کند. بااینحال، کیفیت پروتئین به ترکیب اسیدهای آمینه، میزان قابلیت هضم و نحوه فرآوری آن بستگی دارد.
برخلاف تصور رایج، بدن سگ الزاماً به پروتئین حیوانی بهتنهایی وابسته نیست؛ بلکه به دریافت مقدار کافی از اسیدهای آمینه ضروری نیاز دارد. بنابراین، پروتئین گیاهی نیز در صورت استفاده اصولی و متعادل میتواند بخشی از یک غذای کامل باشد.
۲. چربیهای گیاهی
دانه سویا حاوی چربی و اسیدهای چرب غیراشباع، از جمله اسید لینولئیک است. این اسید چرب از خانواده امگا ۶ محسوب میشود و در سلامت پوست، پوشش مو و عملکرد طبیعی سلولها نقش دارد.
البته دریافت بیشازحد چربی یا برهم خوردن تعادل اسیدهای چرب جیره مطلوب نیست. بنابراین، وجود چربی سویا بهتنهایی به معنای مفید بودن تمام غذاهای حاوی آن نیست.
۳. فیبر و کربوهیدرات
سویا مقداری فیبر و کربوهیدرات دارد. فیبر میتواند در عملکرد دستگاه گوارش و تنظیم حرکات روده نقش داشته باشد؛ اما نوع و میزان فیبر اهمیت زیادی دارد.
برخی سگها در برابر ترکیبات موجود در حبوبات حساستر هستند و ممکن است پس از مصرف محصولات سویایی دچار نفخ، گاز روده یا تغییر در قوام مدفوع شوند.
۴. ایزوفلاونها و ترکیبات گیاهی
سویا حاوی ترکیباتی به نام ایزوفلاونها است. این مواد در گروه فیتواستروژنها قرار میگیرند؛ یعنی ترکیبات گیاهیای که میتوانند با گیرندههای استروژن در بدن تعامل داشته باشند.
وجود این ترکیبات یکی از دلایل بحث درباره تأثیر سویا بر عملکرد هورمونی است. بااینحال، نمیتوان صرفاً بر اساس وجود ایزوفلاون نتیجه گرفت که هر مقدار سویا باعث اختلال هورمونی یا بیماری در سگ میشود. میزان مصرف، نوع فرآورده و شرایط فیزیولوژیک حیوان در ارزیابی اهمیت دارند.
نکته مهم دیگر اینکه سویا غذای کامل برای سگ نیست و نباید بهتنهایی جایگزین غذای اصلی و متعادل حیوان شود.

انواع سویا
آیا سویا برای سگ مفید است یا مضر؟
پاسخ این سؤال به نوع فرآورده سویا، میزان مصرف و شرایط جسمی سگ بستگی دارد. برای مثال، پروتئین سویای فرآوریشدهای که در یک غذای کامل و متعادل استفاده شده، با دانه سویای خام یا سس سویای شور یکسان نیست.
برای درک بهتر، میتوان وضعیت مصرف سویا را در سه گروه بررسی کرد:
| نوع مصرف | ارزیابی برای سگ |
|---|---|
| پروتئین سویای فرآوریشده در غذای کامل | در صورت فرمولاسیون مناسب، قابلاستفاده است |
| مقدار کم توفوی ساده و بدون افزودنی | معمولاً غیرسمی، اما غیرضروری است |
| دانه سویای خام یا نیمپز | توصیه نمیشود |
| سس سویا | به دلیل نمک زیاد، نامناسب است |
| محصولات سویایی طعمدار و ادویهدار | بسته به ترکیبات، ممکن است خطرناک باشند |
یک پژوهش منتشرشده در سال ۲۰۲۴ درباره کاربرد ترکیبات سویا در غذای سگ و گربه نشان میدهد که سویا، در صورت فرآوری و استفاده اصولی، میتواند ارزش تغذیهای داشته باشد. فرآوری حرارتی در تولید غذای خشک نیز بخش زیادی از ترکیبات ضدتغذیهای سویا، مانند مهارکنندههای پروتئاز، را غیرفعال میکند. بنابراین، نمیتوان تمام فرآوردههای سویا را به یک اندازه نامناسب دانست.
فواید سویا برای سگ در غذاهای تجاری
استفاده کنترلشده از ترکیبات سویا در فرمولاسیون غذای سگ میتواند چند مزیت تغذیهای داشته باشد:
۱. تأمین بخشی از پروتئین مورد نیاز بدن
پروتئین سویا میتواند در تأمین اسیدهای آمینه مورد نیاز سگ نقش داشته باشد. این ویژگی به تولیدکنندگان اجازه میدهد از ترکیب منابع پروتئینی مختلف برای رسیدن به مشخصات تغذیهای موردنیاز استفاده کنند.
۲. امکان استفاده در برخی رژیمهای غذایی خاص
پروتئین سویای هیدرولیزشده در بعضی غذاهای دامپزشکی مخصوص مدیریت حساسیت غذایی استفاده میشود. در این فرآیند، پروتئین به قطعات کوچکتری شکسته میشود تا احتمال شناسایی آن توسط سیستم ایمنی کاهش پیدا کند.
البته هر غذای حاوی سویا برای سگ حساس مناسب نیست. انتخاب غذای هیدرولیزشده باید بر اساس سابقه حیوان و نظر دامپزشک انجام شود.
۳. کمک به تنظیم فرمولاسیون غذا
ترکیبات سویا میتوانند در کنار سایر مواد اولیه به تأمین پروتئین، چربی و فیبر جیره کمک کنند. این موضوع بهخصوص در تولید غذاهایی اهمیت دارد که باید ترکیب مشخصی از مواد مغذی داشته باشند.
۴. قابلیت هضم در فرآوردههای فرآوریشده
قابلیت هضم سویا به نوع ماده اولیه و روش فرآوری آن بستگی دارد. برای مثال، پروتئین سویای ایزوله و هیدرولیزشده ممکن است قابلیت هضم متفاوتی نسبت به کنجاله سویا داشته باشند.
به همین دلیل، عبارت «حاوی سویا» اطلاعات کافی درباره کیفیت تغذیهای یک غذا ارائه نمیدهد.

سویا برای سگ
مضرات سویا برای سگ چیست؟
با وجود ارزش تغذیهای، سویا محدودیتهایی دارد که صاحبان سگ باید از آنها آگاه باشند. مهمترین نگرانیها به ترکیبات ضدتغذیهای، مشکلات گوارشی، حساسیت غذایی و احتمال تأثیر بر عملکرد هورمونی مربوط میشوند.
۱. نفخ و مشکلات گوارشی
یکی از مشکلاتی که ممکن است پس از مصرف بعضی فرآوردههای سویا مشاهده شود، افزایش تولید گاز در روده است.
سویا حاوی الیگوساکاریدهایی مانند رافینوز و استاکیوز است. این ترکیبات در دستگاه گوارش بهطور کامل هضم نمیشوند و میتوانند توسط باکتریهای روده تخمیر شوند. نتیجه این فرآیند در بعضی سگها افزایش گاز، نفخ و تغییر در وضعیت مدفوع است.
شدت این واکنش به میزان مصرف، نوع فرآورده و حساسیت دستگاه گوارش حیوان بستگی دارد.
علائم احتمالی عبارتاند از:
-
نفخ و صدای غیرمعمول شکم
-
افزایش دفع گاز
-
مدفوع نرم یا اسهال
-
ناراحتی شکمی
-
کاهش اشتها در برخی موارد
البته مشاهده این علائم لزوماً به معنای حساسیت به سویا نیست و عوامل غذایی دیگری نیز میتوانند چنین واکنشی ایجاد کنند.
۲. وجود ترکیبات ضدتغذیهای
سویا بهصورت طبیعی دارای ترکیباتی است که میتوانند در جذب یا هضم بعضی مواد مغذی اختلال ایجاد کنند.
مهمترین آنها عبارتاند از:
-
لکتینها (Lectins): پروتئینهای گیاهی که در مقادیر بالا و در شرایط خاص میتوانند بر عملکرد دستگاه گوارش تأثیر بگذارند.
-
مهارکنندههای تریپسین (Trypsin Inhibitors): ترکیباتی که فعالیت برخی آنزیمهای گوارشی تجزیهکننده پروتئین را کاهش میدهند.
-
اسید فیتیک (Phytic Acid): مادهای که میتواند با برخی مواد معدنی مانند روی، آهن و کلسیم ترکیب شود و دسترسی زیستی آنها را کاهش دهد.
وجود این ترکیبات در سویای خام یکی از دلایل اهمیت فرآوری مناسب آن است. حرارتدهی و روشهای صنعتی استاندارد میتوانند مقدار یا فعالیت بسیاری از این عوامل را کاهش دهند.
بنابراین، نباید اثر سویای خام را به پروتئین سویای فرآوریشده موجود در غذای تجاری تعمیم داد.
۳. احتمال حساسیت غذایی به سویا
سویا یکی از موادی است که ممکن است در بعضی سگها واکنش حساسیتی ایجاد کند. حساسیت غذایی زمانی اتفاق میافتد که سیستم ایمنی بدن به یک ماده غذایی مشخص واکنش نشان دهد.
علائم احتمالی حساسیت غذایی در سگ عبارتاند از:
-
خارش مداوم پوست
-
قرمزی و التهاب پوستی
-
لیسیدن بیشازحد پنجهها
-
عفونتهای مکرر گوش
-
مشکلات گوارشی مانند اسهال یا استفراغ
البته این علائم اختصاصی سویا نیستند. برای مثال، خارش پوست ممکن است به دلیل حساسیت محیطی، انگلها یا مشکلات پوستی دیگر ایجاد شود.
تشخیص حساسیت غذایی معمولاً به بررسی دامپزشکی و رژیم حذف غذایی کنترلشده نیاز دارد. آزمایشهای خانگی یا حذف تصادفی چند ماده غذایی نمیتوانند علت اصلی مشکل را بهطور قابلاعتماد مشخص کنند.
۴. تأثیر احتمالی سویا بر عملکرد تیروئید
یکی از موضوعات بحثبرانگیز درباره سویا، وجود فیتواستروژنها و احتمال تأثیر آنها بر عملکرد غدد درونریز است.
برخی ترکیبات سویا، بهویژه ایزوفلاونها، میتوانند با مسیرهای هورمونی بدن تعامل داشته باشند. به همین دلیل، پژوهشگران تأثیر مصرف طولانیمدت آنها را بر عملکرد تیروئید و سایر هورمونها بررسی کردهاند.
در یک مطالعه کنترلشده روی ۲۰ سگ بالغ سالم که به مدت یک سال رژیمهای حاوی مقادیر متفاوت ایزوفلاون سویا دریافت کردند، تفاوتهایی در برخی شاخصهای هورمونی مشاهده شد؛ بااینحال، تغییرات به معنای اثبات ابتلا به کمکاری تیروئید یا ایجاد بیماری بالینی در سگها نبود.
نمیتوان گفت هر غذایی که سویا دارد باعث کمکاری تیروئید میشود. بااینحال، اگر سگ شما به بیماری تیروئید مبتلاست یا داروی مرتبط دریافت میکند، بهتر است درباره انتخاب غذای حاوی سویا با دامپزشک مشورت کنید.
۵. فیتواستروژنها و نگرانیهای هورمونی
ایزوفلاونهایی مانند جنیستئین و دایدزئین از ترکیبات شناختهشده سویا هستند. این مواد میتوانند اثرات ضعیف شبهاستروژنی داشته باشند.
بررسی ترکیبات برخی غذاهای تجاری سگ نشان داده است که غذاهای حاوی سویا ممکن است مقادیر قابلاندازهگیری از فیتواستروژنها داشته باشند.
بااینحال، شناسایی این ترکیبات در غذا بهتنهایی اثبات نمیکند که مصرف آنها موجب ناباروری، سرطان یا اختلال هورمونی در سگ میشود. برای رسیدن به چنین نتیجهای به مطالعات بالینی گسترده و طولانیمدت نیاز است.

روغن سویا
دستور پخت سویا برای سگ
برای دادن سویا به سگ، ابتدا سویای بافتدار ساده و بدون طعمدهنده انتخاب کنید و آن را مطابق دستور محصول در آب خیس کنید تا نرم شود؛ سپس با آب تازه و بدون افزودن نمک، پیاز، سیر، روغن، رب یا ادویه کاملاً بپزید. پس از پخت، آب اضافی آن را جدا کنید، اجازه دهید کاملاً خنک شود.
اگر از سویا ریز استفاده میکنید بدون روغن زیاد فقط سویا را در یک تابه نچسب تفت دهید.
در اولین وعده فقط مقدار بسیار کمی از سویا را با غذای معمول سگ مخلوط کنید و طی ساعات و روزهای بعد واکنش او را از نظر نفخ، اسهال، استفراغ یا خارش زیر نظر بگیرید. اگر علائم نامطلوب مشاهده کردید، مصرف را متوقف کنید.
سویا باید فقط یک خوراکی گهگاهی باشد، مصرف روزانه یا جایگزین کردن سویا با گوشت و غذای اصلی توصیه نمیشود.
میزان مصرف سویا برای سگ
طبق راهنمای تغذیهای WSAVA، مجموع کالری دریافتی سگ از تشویقیها و خوراکیهای خارج از رژیم غذایی اصلی نباید از ۱۰ درصد کالری موردنیاز روزانه او بیشتر شود.
با توجه به اینکه مقدار مصرف ایمن و دفعات مشخصی برای سویای بافتدار در سگها تعیین نشده است، بهتر است سویا فقط در مقدار کم و بهصورت گهگاهی استفاده شود و اصلا جایگزین غذای کامل یا منابع پروتئینی اصلی رژیم سگ نشود.
همچنین برای سگهای دارای حساسیت غذایی، بیماری زمینهای یا رژیم درمانی، پیش از اضافه کردن سویا به غذا باید با دامپزشک مشورت کرد.

پنیر توفو برای سگ
آیا سگ میتواند توفو، شیر سویا یا دانه سویا بخورد؟
تمام فرآوردههای سویا ویژگی یکسانی ندارند. بعضی از آنها در مقدار محدود معمولاً مشکل خاصی ایجاد نمیکنند، درحالیکه برخی دیگر به دلیل روش تهیه یا مواد افزودنی برای سگ مناسب نیستند.
توفو برای سگ
توفو از شیر سویا تهیه میشود و به دلیل داشتن پروتئین گیاهی، یکی از فرآوردههای شناختهشده سویا است.
توفوی ساده و بدون نمک یا ادویه معمولاً برای سگ سمی نیست. اگر سگ شما مقدار کمی توفو بخورد، در اغلب موارد جای نگرانی جدی وجود ندارد؛ البته ممکن است در بعضی حیوانات باعث نفخ یا ناراحتی گوارشی شود.
برای دادن توفو به سگ به این نکات توجه کنید:
-
از توفوی ساده و بدون طعمدهنده استفاده کنید.
-
از توفوی سرخشده یا تهیهشده با روغن زیاد خودداری کنید.
-
محصول نباید حاوی پیاز، سیر، نمک زیاد یا سس باشد.
-
ابتدا فقط مقدار بسیار کمی در اختیار سگ قرار دهید.
-
در صورت مشاهده علائم گوارشی، مصرف را متوقف کنید.
توفو نباید جایگزین غذای اصلی سگ شود؛ زیرا بهتنهایی تمام نیازهای تغذیهای حیوان را تأمین نمیکند.
شیر سویا برای سگ
شیر سویا از دانههای سویا تهیه میشود و ممکن است در برخی سگها باعث نفخ یا اسهال شود.
اگرچه مقدار کمی شیر سویای ساده و بدون شکر لزوماً سمی نیست، اما دلیلی برای اضافه کردن منظم آن به رژیم غذایی سگ وجود ندارد.
هنگام بررسی این محصول، به ترکیبات آن توجه کنید. شیر سویای طعمدار، شیرینشده یا حاوی شیرینکنندههایی مانند زایلیتول (Xylitol) نباید در اختیار سگ قرار بگیرد. زایلیتول برای سگ بسیار سمی است و در صورت مصرف، تماس فوری با دامپزشک ضروری است.
دانه سویای خام برای سگ
دانه سویای خام انتخاب مناسبی برای تغذیه سگ نیست. این دانهها حاوی ترکیبات ضدتغذیهای هستند که میتوانند در هضم پروتئین و استفاده از برخی مواد مغذی اختلال ایجاد کنند.
فرآوری حرارتی مناسب میتواند بخش قابلتوجهی از فعالیت این ترکیبات را کاهش دهد. بااینحال، حتی سویای پخته نیز نباید بهعنوان غذای اصلی سگ استفاده شود.
سس سویا برای سگ
سس سویا به دلیل داشتن سدیم زیاد، برای سگ مناسب نیست. مصرف مقدار زیاد نمک میتواند تعادل الکترولیتهای بدن را برهم بزند و در موارد شدید باعث مسمومیت با نمک شود.
همچنین برخی سسها ممکن است حاوی سیر، ادویه یا ترکیبات دیگری باشند که برای سگ مناسب نیستند.
به همین دلیل، نباید از سس سویا برای طعمدار کردن غذای خانگی سگ استفاده کنید.

روغن سویا برای سگ
کدام سگها باید در مصرف سویا احتیاط کنند؟
اگرچه سویا برای همه سگها مادهای سمی محسوب نمیشود، بعضی حیوانات به دلیل شرایط جسمی یا تغذیهای خود به مراقبت بیشتری نیاز دارند.
سگهای دارای حساسیت غذایی
اگر سگ شما سابقه حساسیت غذایی دارد، نباید بدون بررسی ترکیبات و نظر دامپزشک غذای جدیدی حاوی سویا به او بدهید.
در سگهای مبتلا به حساسیت غذایی، حتی مقدار کمی از ماده حساسیتزا ممکن است باعث بروز علائم شود.
سگهای مبتلا به بیماری تیروئید
به دلیل وجود ایزوفلاونها و احتمال تعامل آنها با عملکرد هورمونی، انتخاب رژیم غذایی برای سگهای مبتلا به اختلالات تیروئید باید با دقت انجام شود.
اگر حیوان داروی تیروئید دریافت میکند، هرگونه تغییر در رژیم غذایی را با دامپزشک هماهنگ کنید.
سگهای دارای مشکلات گوارشی
سگهایی که مستعد نفخ، اسهال یا ناراحتیهای گوارشی هستند ممکن است برخی فرآوردههای سویا را بهخوبی تحمل نکنند.
در این حیوانات، اضافه کردن خوراکیهای جدید بدون بررسی ضرورت تغذیهای آنها توصیه نمیشود.
تولهسگها
تولهسگها در دوران رشد به جیرهای نیاز دارند که مقدار و تعادل مواد مغذی آن متناسب با مرحله زندگیشان باشد.
دادن مقدار زیادی توفو یا سایر فرآوردههای سویا ممکن است باعث شود بخشی از غذای کامل و مخصوص رشد را مصرف نکنند. بنابراین، سویا نباید جایگزین وعدههای اصلی آنها شود.
سگهای دارای اضافهوزن
اگرچه بعضی فرآوردههای سویا پروتئین دارند، این موضوع به معنای مناسب بودن آنها برای کاهش وزن نیست.
افزودن خوراکیهای اضافی به رژیم غذایی سگ میتواند دریافت کالری روزانه را افزایش دهد. در سگهای دارای اضافهوزن، بهتر است از تشویقیهای متناسب با برنامه کنترل وزن استفاده شود.
سگهای دارای رژیم درمانی
اگر سگ شما به دلیل بیماری کلیوی، مشکلات گوارشی یا حساسیت غذایی از رژیم درمانی استفاده میکند، نباید بدون هماهنگی دامپزشک مواد غذایی جدیدی به جیره او اضافه کنید.
در این شرایط، حتی یک خوراکی غیرسمی نیز ممکن است با اهداف تغذیهای رژیم درمانی سازگار نباشد.

سس سویا برای سگ
چگونه وجود سویا را در ترکیبات غذای سگ تشخیص دهیم؟
اگر میخواهید بدانید غذای خشک یا کنسرو سگ شما حاوی سویاست یا خیر، باید فهرست مواد اولیه روی بستهبندی را بررسی کنید.
سویا همیشه با نام مستقیم خود در ترکیبات درج نمیشود و ممکن است با نام یکی از فرآوردههای آن معرفی شده باشد.
نامهایی که بهتر است هنگام بررسی برچسب بشناسید عبارتاند از:
| نام روی بستهبندی | توضیح |
|---|---|
| Soybean Meal | کنجاله سویا |
| Soy Protein | پروتئین سویا |
| Soy Protein Isolate | پروتئین سویای ایزوله |
| Soy Flour | آرد سویا |
| Hydrolyzed Soy Protein | پروتئین سویای هیدرولیزشده |
| Soy Lecithin | لسیتین سویا |
| Textured Soy Protein | پروتئین سویای بافتدار |
| Soybean Oil | روغن سویا |
تمام ترکیباتی که نام آنها با واژه Soy شروع میشود، ارزش تغذیهای یکسانی ندارند. برای مثال، روغن سویا بیشتر منبع چربی است، درحالیکه پروتئین سویای ایزوله برای تأمین پروتئین استفاده میشود.
همچنین وجود لسیتین سویا در یک محصول لزوماً به معنای استفاده از مقدار زیادی پروتئین سویا نیست.
جمعبندی؛ آیا سویا برای سگ انتخاب مناسبی است؟
سویا برای سگ نه یک ماده غذایی ضروری است و نه مادهای که در تمام شرایط باید از رژیم غذایی حذف شود. برخی فرآوردههای آن مانند پروتئین سویای فرآوریشده میتوانند در تولید غذای کامل و متعادل کاربرد داشته باشند. بااینحال، سویای خام، سس سویا و محصولات طعمدار انتخابهای مناسبی برای تغذیه حیوان نیستند.
مهمترین نکته، توجه به کیفیت فرآوری، مقدار مصرف و شرایط سلامت سگ است. اگر حیوان شما سابقه حساسیت غذایی، مشکلات گوارشی یا بیماری تیروئید دارد، بهتر است پیش از اضافه کردن فرآوردههای سویا به رژیم غذایی او با دامپزشک مشورت کنید.
در نهایت، هنگام انتخاب غذای سگ بهجای تمرکز صرف بر وجود یا عدم وجود سویا، به کامل و متعادل بودن جیره، کیفیت تولید و تناسب غذا با نیازهای حیوان توجه داشته باشید.

دیدگاهها ۰