اغلب ما عاشق نگهداری از حیواناتی مثل گربهها هستیم و از زندگی در کنار آنها لذت میبریم. اما بسیاری از افراد با این که علاقه شدیدی به گربهها دارند، قادر به نگهداری از آنها نیستند. آلرژی به گربه، نزدیک شدن به گربهها و نگهداری از آنها را برای بسیاری از افراد تبدیل به چالش بزرگی کرده. در برخی از موارد حتی قرار گرفتن در فضایی که گربهای در آن حضور داشته منجر به واکنشهای آلرژیک شده و سلامت فرد را به خطر میاندازد. البته نوع واکنش و شدت آن به سطح حساسیت افراد بستگی دارد و در همه به یک شکل نیست. اما به صورت کلی دغدغه همه افرادی که با این مشکل روبهرو هستند، یک چیز است. آلرژی به گربه چیست و چگونه این حساسیت به گربه را درمان کنیم؟!
در این مطلب تلاش میکنیم به این سوالات پاسخ داده و به مسائل مهم دیگری مثل شناخت علائم و نشانههای آلرژی به گربه، راههای تشخیص آن و همین طور به معرفی راههایی برای مدیریت و کنترل این مشکل بپردازیم. پس اگر شما نیز آلرژی به گربه را تجربه کردهاید و یا به علائم مشابهی دچار شدهاید با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.
آلرژی به گربه چیست
آلرژی به گربه یکی از رایجترین انواع آلرژیها به حیوانات خانگی است. حدود 20 درصد از افراد دنیا به این نوع آلرژی دچار هستند و هنگام مواجهه با گربهها یا با قرار گرفتن در محیط زندگی آنها، واکنشهای حساسیتزای مختلفی از خود نشان میدهند. البته تنها گربهها نیستند که سبب بروز واکنشهای آلرژیک میشوند. سگها و پرندگان خانگی نیز حساسیتزا هستند ولی میزان حساسیتزایی گربهها، دو برابر بیشتر از این حیوانات است. به همین دلیل نیز آلرژی به گربه را بیشتر در بین اطرافیان خود میبینیم و با آن روبهرو میشویم. اما برای شناخت این مشکل، بهتر است از مفهوم خود آلرژی شروع کنیم و کمی بیشتر با مکانیزم آن آشنا شویم.
خرید مکمل گربه
مشاهده همه 
آلرژی چیست
آلرژی یا حساسیت واکنش سیستم ایمنی بدن به آلرژنها یا همان عوامل بیگانه است که از راههای مختلفی به درون بدن وارد میشوند. افرادی که دچار حساسیت میشوند، دستگاه ایمنی بسیار هوشیاری دارند که ممکن است در برابر عوامل مختلف، واکنشهای افراطی و بیش از اندازهای از خود نشان بدهد. بدن این افراد پس از این که در معرض یک ماده حساسیتزا قرار بگیرد، شروع به ساخت نوعی پادتن میکند. این پادتن طی فرایندی سبب آزاد شدن مواد شیمیایی مختلفی مثل هیستامین و اینترلوکین در بدن میگردد که در واقع همین مواد شیمیایی عامل اصلی بروز برخی از نشانههای آلرژی مثل آبریزش بینی، عطسه، سرفه و… محسوب میشوند. معمولا در صورتی که ماده حساسیتزا در هوا باشد، واکنش آلرژیک در چشم، بینی و ریه دیده میشود و اگر این ماده خورده شود بیشترین علائم آلرژی در دهان، معده و به طور کلی دستگاه گوارش بروز پیدا میکند.
حالا سوال اینجاست که چه چیزی در محیط زندگی گربهها یا روی بدنشان وجود دارد که باعث بروز واکنشهای آلرژیک در ما میشود؟! و این که این موجودات بامزه و دوستداشتنی چگونه و چه تاثیری بر سیستم ایمنی بدن ما میگذارند؟!
حساسیت گربه
آلرژی به گربه چگونه رخ میدهد
اغلب افراد تصور میکنند که آلرژی به گربهها به دلیل مو یا خز آنها ایجاد میشود و عامل اصلی این حساسیت موی گربههاست. اما در حقیقت علت اصلی حساسیت به گربه مربوط به پروتئین موجود در ادرار، بزاق و پوست آنهاست. این پروتئین از طریق بدن حیوان و اسباببازیها و سایر لوازمی که گربه با آنها در ارتباط است، به ما منتقل شده و سبب بروز واکنشهای آلرژیک میشود. شوره گربه یا بزاق او که به صورت ذرات ریزی در محیط زندگی گربه معلق هستند نیز میتوانند این حساسیت را ایجاد کنند. برای مثال، بسیاری از افراد تنها با قرار گرفتن در محیط زندگی گربهها و بدون هیچ تماس مستقیمی با آنها دچار حساسیت میشوند که به دلیل نفوذ مواد حساسیتزا از طریق هوا به بدن است.
افراد حساس
سیستم ایمنی افراد حساس در صورت مواجه شدن با پروتئین موجود در بزاق، پوست و ادرار گربهها آن را به عنوان یک مهاجم خطرناک شناسایی کرده و برای مقابله در برابر این پروتئین، پادتن تولید میکند. در واقع نشانههایی که بعد از وقوع حساسیت در افراد دیده میشود، نتیجه همین مواجهه سیستم ایمنی بدن با مواد حساسیتزاست. به طور کلی هشت آلرژن گربه توسط سازمان جهانی بهداشت به رسمیت شناخته شده که از این بین Feld1 از سایر آلرژنها برجستهتر است. این آلرژن عمدتا در بزاق و توسط غدد چربی واقع در پوست گربهها تولید میشود و عامل اصلی بخش اعظمی از حساسیتهای به گربه است.
Feld4 و Feld7 از دیگر آلرژنهای شایع پس از Feld1 در گربهها هستند که توسط غدد بزاقی آنها تولید میشوند و از همین طریق نیز به انسانها منتقل میگردند. این دو آلرژن ممکن است سبب بروز حساسیتها و التهابات پوستی در کودکانی که به گربه حساسیت دارند، شوند. آلرژی به گربه با علائم و نشانههای گوناگونی بروز پیدا میکند که در ادامه به معرفی این علائم میپردازیم.
علائم و نشانههای حساسیت به گربه
حساسیت به گربه نیز مانند بسیاری از آلرژیها با نشانهها و علائمی همراه است. شدت این علائم به میزان حساسیت افراد و میزان درگیر شدن آنها با ماده حساسیتزا بستگی دارد و در همه با یک الگوی تکراری دیده نمیشود. همانطور که پیشتر نیز اشاره کردیم واکنشهای آلرژیک میتوانند در سیستم تنفسی و یا دستگاه گوارش ما بروز پیدا کنند. همینطور ممکن است این واکنشها با علائم پوستی نیز خود را نمایان کنند. به طور کلی شایعترین علائم حساسیت به گربه شامل موارد زیر میشود:
- عطسه
- آبریزش چشم
- خارش یا قرمزی چشم
- خارش بینی
- گرفتگی بینی
- آبریزش بینی
- خارش گلو یا سقف دهان
- سرفه
- احساس فشار و درد روی صورت
- بیدار شدن مکرر
- پوست متورم و آبیرنگ زیر چشم
- علائم پوستی
- اگزما
- لکههای برجسته و قرمز بر پوست
- خارش پوست
در پارهای از موارد آلرژی به گربه منجر به آسم شده و با این علائم بروز پیدا میکند:
- احساس فشار یا درد در قفسه سینه
- صدای سوت یا خسخس هنگام بازدم
- مشکلات خواب به دلیل تنگی نفس یا سرفه
- سخت شدن تنفس
چگونه آلرژی به گربه را تشخیص میدهند
برای اطمینان از این که واکنشهای آلرژیک شما بر اثر ارتباط با گربهها یا محیط زندگی آنها بروز پیدا میکند و عوامل حساسیتزای دیگر نقشی در ایجاد این واکنشها ندارند، میتوانید به یک متخصص آلرژی مراجعه کنید تا با انجام آزمایشهایی دلیل اصلی واکنشهای آلرژیک شما را تشخیص دهد. یکی از راههای معمول برای تشخیص آلرژی به گربه تست خراش پوستی است.
در این آزمایش، مقداری از آلرژن گربه روی پوست فرد قرار میگیرد. سپس با استفاده از یک پروب کوچک، پوست را سوراخ کرده و به مایع اجازه میدهند به زیر سطح پوست نفوذ کند. بعد از این کار منتظر واکنشهای بدن فرد به آلرژنها مانده و وضعیت او را تحت نظر قرار میدهند. معمولا 15 تا 20 دقیقه آشکار شدن نتایج آزمایش زمان خواهد برد. انجام این آزمایش برای اطمینان از دلیل اصلی حساسیت افراد توصیه میشود. آگاهی از این که ما به چه چیزی آلرژی داریم و باید از چه عواملی دوری کرده یا آنها را کنترل کنیم، اولین قدم برای درمان آلرژیهاست.
درمان آلرژی به گربه
متاسفانه حساسیت به گربهها هنوز درمان قطعی و مشخصی ندارد اما میتوان با انجام اقداماتی این حساسیت را کنترل کرده یا شدت آن را کاهش داد. قطعیترین راه برای رهایی از این مشکل حفظ فاصله یا دوری کردن از گربههاست. اما بسیاری از افراد که به گربهها علاقه دارند یا یکی از اعضای خانوادهشان از گربهای نگهداری میکند، قادر به حفظ این فاصله نیستند و این راه پیشگیرانه کاربرد چندانی برای آنها ندارد. در ادامه به راهکارهایی اشاره میکنیم که رعایت آنها از بروز واکنشهای آلرژیک جلوگیری کرده یا شدت آنها را کاهش میدهد:
- تا جای ممکن از نوازش، بغل کردن و بوسیدن گربهها خودداری کنید.
- دست زدن به گربه میتواند به انتقال آلرژنها منجر شود. پس از دست زدن به گربهها، دستهای خود را خوب بشویید.
- در صورت امکان، گربه را در محیط مخصوصی نگهداری کنید یا حداقل از اتاق خواب خود دور نگه دارید.
- از پارچههای ضد آلرژی برای رختخواب خود استفاده کنید.
- میتوانید از دستگاههای تصویه هوا به منظور کاهش آلرژنها استفاده کنید.
- در صورت امکان گربه را بیرون از محیط خانه و در فضای باز نگهداری کنید.
در کنار این اقدامات میتوانید از دکتر یا متخصص آلرژی کمک بگیرید و با استفاده از داروهایی که آنها تجویز میکنند، علائم حساسیت خود را کنترل کنید. از جمله داروهایی که برای درمان واکنشهای آلرژیک به گربهها مورد استفاده قرار میگیرد، میتوان به این موارد اشاره کرد:
آنتیهیستامینها
این دسته از داروها برای خنثیسازی مواد شیمیایی تولید شده توسط بدن مورد استفاده قرار میگیرند. همانطور که پیشتر گفتیم، بدن برای مقابله با آلرژنها دست به تولید پادتن زده و در طی این فرایند مواد شیمیایی مختلفی تولید میکند که باعث بروز علائمی مثل عطسه، سرفه، آبریزش چشم و بینی، سوزش چشم و… میشوند. آنتیهیستامینها تولید این مواد شیمیایی را کاهش میدهند و در نتیجه علائم آلرژی نیز کاهش پیدا میکند. لوراتادین، سیتریزین، فکسوفنادین، ترفنادین، دیفین هیدرامین و… از جمله آنتیهیستامینهای معروف هستند.
داروی ضد حساسیت به گربه
کورتیکواستروئیدها
این داروها اغلب در بیماریهایی مثل حساسیت، بیماریهای خودایمنی و التهاب به کار میروند. از بین این داروها میتوان به بتامتازون، دگزامتازون، پردنیزولون، فلوتیکازون و… اشاره کرد. داروهای کورتیکواستروئیدی را میتوان به صورت خوراکی، تزریقی، قطره، اسپری و پماد مورد استفاده قرار داد.
داروهای ضداحتقان
این دسته از داروها به برطرف کردن گرفتگی بینی کمک میکنند و به صورت قرص، قطره و اسپری تولید میشوند. اما استفاده از این داروها تنها برای 5 تا 7 روز توصیه میشود و نمیتوان به عنوان یک راه درمان همیشگی از آن استفاده کرد. داروهایی مثل افدرین، فنیلافرین، نفازولین، ترامازولین از جمله داروهای ضداحتقان هستند.
داروهای بلاککننده لکوترینها
لکوترینها نوعی مواد شیمیایی هستند که در زمان بروز واکنشهای آلرژیک باعث التهاب راههای تنفسی میشوند. از جمله معروفترین داروهایی که برای برطرف کردن این التهاب به کار میرود مونته لوکاست است. مونته لوکاست برای پیشگیری از آسم و درمان علائم رینیت آلرژیک مورد استفاده قرار میگیرد.
واکسنهای آلرژی
با این که استفاده از واکسنهای آلرژی همیشه موثر نیست و در طی یک دوره طولانی درمان آن تکمیل میشود اما همچنان میتوان آن را به عنوان یکی از راههای درمان و مقابله با حساسیت به گربه در نظر داشت. البته این واکسنها برای کودکان زیر 5 سال قابل استفاده نیستند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم
اگر علائم شما بیش از دو هفته ادامه داشت و یا برای خوابیدن و نفس کشیدن دچار مشکل شدید باید هر چه زودتر به پزشک خود مراجعه کنید. در صورتی که در خانواده سابقه آسم و بیماریهای تنفسی وجود داشته باشد، احتمال حساسیت به گربه نیز افزایش پیدا میکند. به همین دلیل اگر مبتلا به آسم هستید و علائم آلرژی به گربه را تجربه میکنید باید فورا به پزشک مراجعه کنید.
نکات کاربردی جهت پیشگیری از بروز علائم حساسیت به گربه
از جایی که درمان همیشگی و قطعی برای حساسیت به گربه وجود ندارد و اغلب داروهای ضدحساسیت تاثیر کوتاهمدتی دارند، مدیریت و پیشگیری از بروز واکنشهای آلرژیک میتواند برای بسیاری از افراد راهکار مناسبتری باشد. با رعایت نکات زیر میتوان تا حدی از بروز حساسیت جلوگیری کرد:
- از لمس کردن و در آغوش گرفتن گربه خودداری کنید.
- بعد از تماس با گربه لباسهای خود را عوض کرده و بشویید.
- سعی کنید در فواصل زمانی کوتاهی، مثلا به صورت روزانه، از جارو برقی استفاده کرده و خانه را به خوبی تمیز کنید.
- هنگام استفاده از جارو برقی ماسک بزنید. جارو کشیدن، آلرژنهای قرار گرفته بر سطوحی مثل فرش را در هوا پخش میکند.
- هنگام ملاقات با افرادی که از گربه نگهداری میکنند ماسک بزنید.
- اگر گربهای در خانه دارید، او را در اتاقی بدون فرش و مجهز به فیلتر هوا نگهداری کنید.
- سطوح و لوازم نرمی مثل فرش، پرده، بالش، عروسک و… محل مناسبی برای تجمع آلرژنهاست. تا جای ممکن این لوازم را در محیط زندگی گربه کمتر قرار دهید.
- روتختی و پتوی خود را مرتب بشویید.
- اگر یکی از اعضای خانواده شما گربهای دارد، از او بخواهید لوازم پت را مخصوصا اسکرچر گربه و لوازم بازی آن را مرتبا تمیز کرده و پاکیزه نگه دارد.
با این اقدامات میتوان تا حد مطلوبی از شدت علائم حساسیت کم کرد اما باید گفت آلرژنها همه جا هستند و حتی در خانههایی که گربهای در آنها زندگی نکرده نیز یافت میشوند. با این حال این ما هستیم که تا حدودی از حساسیتهای خود و عواملی که بیشترین تاثیر را بر ما دارند باخبریم و باید تلاش کنیم تا جای ممکن از این عوامل حساسیتزا دوری کنیم.
حساسیت به گربه کودکان
حساسیت به گربه در کودکان
حساسیت به گربه در کودکان یکی از چیزهاییست که اغلب والدینی که قصد نگهداری از گربهای را دارند، نگران میکند. حساسیت به گربه از جمله حساسیتهایی است که معمولا از همان دوران کودکی بروز پیدا کرده و قابل تشخیص است. هر چند که در سنین پایین، عوامل زیادی میتوانند باعث واکنشهای آلرژیک شوند و معمولا کودکان سیستم ایمنی هوشیارتری دارند. به همین دلیل تشخیص دقیق آلرژی به گربه در کودکان چندان ساده نیست.
اما اگر کودک شما با قرارگیری در کنار گربهها دچار علائم آلرژی مثل سوزش چشم، آبریزش بینی، عطسه و… میشود، از نگهداری گربه در منزل خود پرهیز کنید. نمیتوان از کودکان انتظار داشت از بازی کردن و وقت گذرانی با گربه خود اجتناب کنند و به همین دلیل شاید عدم نگهداری از گربه تصمیم بهتری باشد. اما اگر کودکان شما به گربهها حساسیت ندارند، بد نیست بدانید برخی از مطالعات نشان داده که قرار گرفتن در معرض حیوانات خانگی در سنین کودکی از آلرژی به حیوانات خانگی جلوگیری میکند.
زمان بروز علائم آلرژی به گربه
زمان بروز علائم آلرژی و شدت آنها به عوامل مختلفی بستگی داشته و در همه افراد یکسان نیست. برخی افراد به محض این که در معرض آلرژنها قرار میگیرند دچار علائم حساسیت شده و واکنش نشان میدهند که به معنی حساسیت بالای آنهاست. برخی نیز علائم مختلف آلرژی را 24 تا 48 ساعت بعد از قرار گرفتن در معرض آلرژنها از خود نشان میدهند.
کدام گربهها آلرژی کمتری ایجاد میکنند
این روزها گربههایی تحت عنوان ضدحساسیت معرفی میشوند و برخی ادعا میکنند نژادهای خاصی از گربهها، هیچ گونه علائم حساسیتی در افراد مبتلا به آلرژی ایجاد نمیکنند و در واقع این گربهها ضدحساسیت هستند. اما حقیقت این است که هیچ نژاد خاصی از گربه وجود ندارد که فاقد این آلرژنها باشد و واکنشهای آلرژیک را ایجاد نکند. همه گربهها پروتئینهایی را که دلیل اصلی بروز این آلرژی در انسانهاست در بزاق، عرق، ادرار و سطح پوست و موی خود دارند و نمیتوان گربهای یافت که فاقد این پروتئینها باشد. اما برخی از نژادهای گربه به طور طبیعی ترشحات کمتری تولید میکنند و در نتیجه قرارگیری در کنار آنها میتواند واکنشهای آلرژیک خفیفتری به همراه داشته باشد.
این گربهها به عنوان گربههای هایپوآلرژنیک شناخته میشوند. از معروفترین نژادهای هایپوآلرژنیک میتوان به نژاد سیامی، رگدال، بالین، اسفینکس و نژاد سیبرین اشاره کرد. باید توجه داشته باشید که حساسیتزایی یا هایپوآلرژنیک بودن گربهها، ارتباطی با طول مو و خز آنها ندارد و برخلاف تصور عموم این موی گربه نیست که سبب بروز علائم حساسیت میشود. حتی گربه اسفینکس که گربهای بدون مو و خز است نیز میتواند علائم آلرژی را در افراد حساس ایجاد کند.
محصولات پیشنهادی مکمل گربه
مشاهده همه
جمعبندی
اولین چیزی که درباره آلرژی به گربه باید بدانیم این است که این موضوع ربطی به خز و موی این حیوانات ندارد. دلیل اصلی حساسیت به گربه، پروتئینی است که در بزاق، شوره، ادرار و عرق گربهها وجود دارد. این آلرژن به صورت ذرات ریز میکروسکوپی در محیط زندگی گربه و بر سطح بدن او وجود دارد و میتواند از طریق هوا یا از راه چشم و دهان به بدن ما منتقل شود. هنوز درمان قطعی و پایداری برای آلرژی به گربه کشف نشده و افراد حساس باید تا جای ممکن از قرارگیری در کنار گربهها و محیط زندگی آنها خودداری کنند. هر چند که میتوان با رعایت نکاتی علائم حساسیت به گربه را کاهش داد و تا حد قابل قبولی این علائم را کنترل کرد.
