شاید شما هم این جمله را شنیده باشید که موی گربه باعث نازایی و سقط جنین میشود. در واقع افراد زیادی در جامعه به این موضوع باور دارند و نگهداری از گربهها را برای سلامتی انسان مضر میدانند. اما این ادعاییست که هیچ گونه پشتوانه علمی معتبری ندارد و بیشتر به افسانه و خرافات نزدیک است. این باورهای غلط باعث شده که افراد زیادی به آزار و اذیت این موجودات کوچک و بیگناه بپردازند. در صورتی که هیچ ارتباطی بین موی گربه و نازایی وجود ندارد. اما این باور غلط، ریشه در چه چیزی دارد و از کجا ناشی میشود؟ به بیان دیگر، چه چیزی باعث شده که مردم به چنین مسئلهای باور داشته باشند و پایه و اساس این باور چیست؟
در این مطلب به بررسی همین موضوع میپردازیم و به طور علمی، تاثیر گربهها بر سلامتی انسان و زنان باردار را مورد بررسی قرار میدهیم. پس اگر شما هم سوالات مشابهی در ذهن دارید و درباره این مسئله کنجکاو هستید، تا انتهای این متن با ما همراه باشید.
آیا موی گربه باعث نازایی میشود؟
اگر بخواهیم خیلی خلاصه و مفید بگوییم، خیر. موی گربه به هیچ وجه نمیتواند موجب نازایی یا سقط جنین شود و میتوان چنین ادعایی را تنها یک شایعه یا خرافات دانست. کم نیستند شایعات و خرافاتی که در مورد گربهها، دهان به دهان میگردند و بخشی از تصور جامعه درباره این حیوانات را تشکیل میدهند. این باور که موی گربه سبب نازایی یا سقط جنین میشود، احتمالا برداشت اشتباهی از بیماری توکسوپلاسموز است. توکسوپلاسموز یک بیماری انگلی_عفونی است که در انسانها، برخی پستانداران و پرندگان بروز پیدا میکند. در صورتی که گربه ما به این بیماری مبتلا باشد، امکان انتقال بیماری از طریق مدفوع وجود دارد. اما منتقل شدن این انگل از طریق گربهها به ما انسانها، آنقدرها هم ساده نیست. برای درک بهتر موضوع باید اول کمی بیشتر با بیماری توکسوپلاسموز آشنا شویم.
خرید محصولات نگهداری گربه
مشاهده همه 
10٪
6٪
5٪
10٪
5٪
بیماری توکسوپلاسموز چیست
توکسوپلاسما یا توکسوپلاسموز نوعی بیماری انگلی_عفونی است که توسط یک انگل تکسلولی به نام توکسوپلاسما گوندی (Toxoplasma gondii) ایجاد میشود. گربهها میزبان اصلی این انگل هستند اما بسیاری از مهرهداران، پستانداران و پرندگان نیز به این انگل یا بیماری مبتلا میشوند. مبتلا شدن به این انگل در افراد بالغ و سالم، علائم بالینی خاصی به همراه ندارد. اما ممکن است برخی افراد، علائمی مانند علائم یک بیماری شبهآنفلوانزایی را تجربه کنند. میتوان گفت که تقریبا نیمی از جمعیت جهان به این بیماری مبتلا میشوند اما معمولا علائمی بروز پیدا نمیکند.
با این حال، در صورتی که زنان باردار به این انگل مبتلا شوند، ممکن است مشکلات متعددی رخ دهد. برای مثال، نیمی از نوزادان متولد شده که مادرانشان در دوران بارداری به توکسوپلاسما مبتلا شدهاند به این انگل آلودهاند. این نوزادان ممکن است در طول زندگی خود با مشکلاتی مثل نابینایی، ناشنوایی، تاخیر در رشد، عفونت و حتی مرگ روبهرو شوند. البته ابتلا به این انگل، باعث نازایی نخواهد شد و در بدترین حالت ممکن است منجر به سقط جنین شود. اما زیاد نگران نباشید. گفتیم که انتقال این انگل به بدن انسان، آن هم در دوران بارداری، آنقدرها هم ساده نیست.
حالا این سوال مطرح میشود که انگل توکسوپلاسما از چه طریقی منتقل میشود؟ یعنی تنها مظنون اصلی در انتقال این بیماری، گربهها هستند؟
موی گربه باعث نازایی
انگل توکسوپلاسما از چه راهی منتقل میشود؟
یکی از راههای انتقال این انگل به بدن انسان، تماس با مدفوع گربههای آلوده است. اما این تنها راه انتقال این انگل نیست. توکسوپلاسما میتواند از طریق هر کدام از روشهای زیر منتقل شود:
از طریق دهان
- مصرف گوشتهای خام یا گوشتی که به خوبی پخته نشده باشد، به خصوص گوشت خوک و بره
- تماس با اشیایی مثل چاقو یا ظروفی که به گوشت آلوده برخورد کردهاند
- مصرف میوه و سبزیجات نشسته
- تماس با مدفوع گربه آلوده
- تماس با ظرف خاک یا لوازم گربه که آغشته به مدفوع آلوده است
- مصرف شیر و لبنیات غیر پاستوریزه به خصوص شیر بز
- مصرف آب آلوده و تصفیه نشده
- مصرف غذاهای دریایی خام
از طریق انتقال خون
- با انتقال خون آلوده از بیمار به فرد سالم که البته به ندرت رخ میدهد.
انتقال مادرزادی
- این مورد بیشتر در انسان شایع است اما در گربهها نیز دیده میشود که البته خیلی رایج نیست.
همانطور که مشاهده میکنید، موی گربه هیچ نقشی در انتقال این بیماری ندارد. در بدترین حالت ممکن است مدفوع آلوده، به موی گربه چسبیده و از این طریق به ما منتقل شود که البته خیلی بعید به نظر میرسد. حقیقت این است که مبتلا شدن به این بیماری از طریق مصرف آب، گوشت و لبنیات آلوده خیلی محتملتر است. تصور کنید، چند درصد امکان دارد که مدفوع یک گربه آلوده به طور اتفاقی توسط انسان بلعیده شود؟ حالا چه قدر احتمال میدهید که انگل از طریق مواد غذایی مختلف مثل میوه و سبزیجات نشسته یا گوشت نیمپز به انسان سرایت کند؟ بدیهی است که گربهها نقش بسیار کمتری در انتقال این بیماری دارند و در اغلب موارد، بیماری از طریق مواد غذایی آلوده و عدم رعایت نکات بهداشتی به انسان منتقل میشود.
توکسوپلاسموز چیست
علائم توکسوپلاسموز چیست؟
ابتلا به بیماری توکسوپلاسما ممکن است علائمی به همراه نداشته باشد. اما در برخی موارد، نشانههای زیر بروز پیدا میکند:
- تب
- سردرد
- گلو درد
- خستگی
- بدن درد
- دردهای مفصلی و عضلانی
- کاهش وزن
- تورم غدد لنفاوی
- التهاب لثه
در اغلب موارد، بیماری توکسوپلاسما به درمان خاصی نیاز ندارد و به مرور برطرف میشود. اما در صورتی که فرد مبتلا سیستم ایمنی ضعیفی داشته باشد و یا باردار باشد، بهتر است به پزشک مراجعه کرده، معاینه شده و تحت نظر قرار بگیرد. توجه داشته باشید که افراد دارای شرایط سلامتی خاص مثل زنان باردار، در صورتی که علائم خاصی مشاهده نکردند اما مشکوک به ابتلا بودند باید حتما با پزشک تماس بگیرند.
موی گربه باعث نازایی یا سقط جنین میشود؟
راه تشخیص بیماری توکسوپلاسموز
همانطور که گفتیم، علائم بیماری توکسوپلاسموز مشابه بسیاری از علائم بیماریهای عفونی دیگر است. در نتیجه نمیتوان با توجه به علائم بالینی فرد، تشخیص دقیقی داد. تنها راه قطعی تشخیص این بیماری انجام آزمایش خون است. همچنین در صورتی که مادر به این بیماری مبتلا باشد، برای اطمینان از سلامت جنین از سونوگرافی و آزمایشات ژنتیکی استفاده میشود.
بیماری توکسوپلاسموز چگونه درمان میشود
معمولا افراد سالم برای کنترل این بیماری به درمان خاصی نیاز ندارند. اما در صورت بروز علائم، میتوان از درمانهای دارویی استفاده کرد. با توجه به شرایط شما ممکن است پزشک داروهایی همچون سولفادیازین، پیریمتامین و اسید فولیک معدنی را تجویز نماید. اما نکته قابل توجه این است که نمیتوان انگل توکسوپلاسموز را به طور کامل از بین برد. در واقع این انگل میتواند درون بافتها و سلولها به خواب رفته و از دسترس داروهایی که برای درمان مصرف میکنیم، خارج شود. در نتیجه داروها قادر به از بین بردن کامل این بیماری نخواهند بود. اما به کمک همین داروها و انجام دستورات پزشک میتوان تا حد خیلی زیادی انگلها را غیر فعال کرد.
توکسوپلاسموز در بدن گربهها
گربهها میزبان اصلی انگل توکسوپلاسما هستند. اما معمولا گربههایی که به این انگل آلوده میشوند، علائم چندانی از خود نشان نمیدهند و تنها نقش ناقل را ایفا میکنند و موجب انتشار بیماری میشوند. در صورت پیشرفت بیماری و سرایت انگل به کل بدن، سیستم ایمنی گربه شروع به مبارزه با انگل کرده و آن را سرکوب میکند. سیستم ایمنی، انگل را به حالت خفته درمیآورد و در نتیجه انگل برای مدت طولانی غیرفعال میماند. اما در صورتی که گربه دارای سیستم ایمنی ضعیفی باشد و توانایی مقاومت در برابر این انگل را نداشته باشد، مشکلات جدیتری بروز پیدا کرده و حتی ممکن است موجب مرگ حیوان شود.
آیا مدفوع گربه مبتلا به توکسوپلاسموز همیشه حاوی این انگل است؟
مدفوع گربه در ابتدا حاوی هیچ گونه مواد عفونی نیست. حدود یک تا پنج روز طول میکشد تا مدفوع به حالت عفونی درآید و باعث انتقال بیماری شود. در نتیجه میتوان گفت یکی از راههای موثر برای جلوگیری از انتشار این بیماری، تعویض به موقع خاک گربه است. دقت داشته باشید که همچنان ممکن است ظرف خاک گربه به این انگل آلوده باشد؛ پس تا جای ممکن در دوران بارداری از تعویض خاک یا تمیز کردن ظرف خاک گربه خودداری کنید.
نگهداری گربه برای زنان باردار خطرناک است؟
آیا نگهداری گربه برای زنان باردار خطرناک است
خبر خوب این است که اگر قبلا به بیماری توکسوپلاسما مبتلا شدهاید، دیگر به این بیماری مبتلا نمیشوید. اگر هم فکر میکنید که در معرض آلوده شدن به این انگل قرار گرفتهاید میتوانید به پزشک مراجعه کنید تا آزمایشات لازم را انجام داده و از وضعیت سلامتی خود مطمئن شوید. اما اگر تا امروز به این بیماری مبتلا نشده باشیم چه؟ یعنی باید برای چندین ماه از گربههای خود دوری کنیم؟
برای پاسخ به این سوال باید نگاهی به چگونگی انتقال انگل توکسوپلاسما از گربه به انسان بیندازیم. این انگل فقط در گربههایی که خارج از خانه زندگی میکنند و طعمههایی مثل موش و سایر جوندگان را شکار میکنند، دیده میشود. در نتیجه اگر گربهای داشته باشیم که درون خانه زندگی کرده، با حیوانات خارجی تماس نداشته و تغذیه مناسبی دارد، احتمال ابتلا به توکسوپلاسموز بسیار کم است.
اما اگر گربه شما، مدام از خانه خارج شده و شکار میکند، باید کمی احتیاط کنید. چرا که در صورت تماس با مدفوع گربه، احتمال انتقال بیماری وجود دارد. البته باید این نکته را در نظر بگیریم که برای انتقال بیماری، مدفوع گربه باید توسط انسان بلعیده شود که چنین چیزی بسیار بعید است. در نتیجه میتوان گفت نگهداری از گربههای خانگی که تحت نظر ما تغذیه میکنند و از هر گونه آلودگی دور هستند برای زنان باردار خطری ندارد. اما برای جلوگیری از هر گونه مشکلی همواره باید توجه ویژهای به رعایت نکات بهداشتی داشته باشیم.
چگونه در دوران بارداری از ابتلا به توکسوپلاسموز پیشگیری کنیم؟
برای جلوگیری از انتقال این بیماری به زنان باردار، کافیست نکات زیر را رعایت کنید:
- تا جای ممکن در دوران بارداری از تعویض خاک گربه خودداری کنید. اما اگر مجبور شدید این کار را انجام دهید حتما از دستکش استفاده کرده و در نهایت دستان خود را خوب بشویید.
- بهتر است خاک گربه را هر روز عوض کنیم تا مدفوع گربه حالت عفونی به خود نگیرد.
- در طول بارداری از تماس مستقیم با ماسه یا خاک خودداری کنید. وقتی قصد دارید به گلها و گیاهان خود رسیدگی کنید حتما دستکش بپوشید. ممکن است مقداری از مدفوع آلوده یک گربه در باغچه یا خاک گلدانهای شما وجود داشته باشد. بعد از این که کارتان تمام شد، دستهای خود را با آب و صابون بشویید.
- در دوران بارداری از بازی کردن با گربههای خیابانی خودداری کنید. گربههای خیابانی بیشتر از حیوانات خانگی در معرض انگل توکسوپلاسموز قرار دارند.
- در طول بارداری از خرید یا به سرپرستی گرفتن حیوانات خانگی جدید خودداری کنید. ممکن است حیوان تازهوارد در معرض ابتلا به این بیماری بوده باشد.
- خوردن گوشت خام میتواند باعث انتقال این انگل به گربهها شود. به هیچ وجه از گوشت خام برای تغذیه گربه خود استفاده نکنید. استفاده از غذاهای پخته شده و غذاهای تجاری با کیفیت مانند رویال کنین ، هیلز، مونژه و … از ابتلای گربهها به این بیماری جلوگیری میکند.
- از مصرف گوشت خام یا نیمپز، به خصوص گوشت بز، خوک، گوزن و… خودداری کنید. گوشت را باید تا دمای داخلی 160 درجه فارنهایت بپزید و سپس میل نمایید.
- میوهها و سبزیجات را به خوبی بشویید. یکی از شایعترین راههای انتقال توکسوپلاسما مصرف مواد غذایی آلوده است.
- در دوران بارداری از مصرف شیر و لبنیات غیرپاستوریزه پرهیز کنید.
موی گربه باعث نازایی میشود؟
جمعبندی
افراد زیادی در دنیا، بدون هیچ پشتوانه علمی و منطقی خاصی، موی گربهها را در نازایی و سقط جنین موثر میدانند. این ادعا به هیچ وجه درست نیست و میتوان گفت که هیچ بیماری مشترکی بین انسان و گربهها وجود ندارد که باعث نازایی شود. اما این باور احتمالا ریشه در یک بیماری انگلی_عفونی به نام توکسوپلاسموز دارد که ابتلا به آن در دوران بارداری برای جنین خطرناک است. این بیماری اغلب از طریق مصرف گوشت نپخته، میوه و سبزیجات نشسته، آب آلوده و لبنیات غیرپاستوریزه به انسان منتقل میشود.
یکی دیگر از راههای انتقال این بیماری، بلعیدن مدفوع گربه است. ناگفته مشخص است که وقوع چنین اتفاقی خیلی خیلی دور از ذهن به نظر میرسد اما همه کاسه و کوزهها بر سر گربههای بیچاره شکسته. در واقع احتمال انتقال این انگل از طریق مواد غذایی، خیلی بیشتر از امکان انتقال آن توسط گربههاست. ولی خب، همچنان رعایت نکاتی که پیش از این برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری گفته شد، برای زنان باردار و مشکلات نازایی ضروری است.
محصولات پیشنهادی نگهداری گربه
مشاهده همه 10٪6٪5٪10٪5٪
